Kapsam 2 emisyon raporlaması, AB karbon düzenlemeleri ve yeşil tarifenin maliyeti.
Sürdürülebilirlik raporu hazırlayan, AB'ye ihracat yapan veya büyük müşterilerinin tedarik zinciri sorgularına cevap veren şirketler için elektrik tüketiminin karbon etkisi artık bir pazarlık konusu. YEK-G belgesi bu noktada en pratik araçlardan biridir.
YEK-G nedir?
Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi (YEK-G), yenilenebilir bir kaynakta (rüzgâr, güneş, hidroelektrik, jeotermal, biyokütle) üretilen her megavatsaat için piyasa işletmecisi tarafından düzenlenen elektronik belgedir. Bir belge bir MWh'ı temsil eder. Tüketici adına iptal edildiğinde, o miktar elektriğin yenilenebilir kaynaktan olduğu resmen kayıt altına alınmış olur.
Şirketler için ne anlama gelir?
Karbon muhasebesinde Kapsam 2, satın alınan elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonları ifade eder. İki yöntemle hesaplanır: konum bazlı (şebeke ortalaması) ve piyasa bazlı. Piyasa bazlı yöntemde, YEK-G ile belgelenmiş yenilenebilir elektrik için emisyon faktörü sıfır alınır. Yani 1.000 MWh tüketen bir tesis, tamamı için belge iptal ettirirse Kapsam 2 emisyonunu raporunda sıfırlayabilir.
AB karbon düzenlemeleri neden önemli?
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) bazı ürün gruplarında doğrudan, belirli durumlarda dolaylı emisyonların beyanını gerektirir. Çimento, gübre, alüminyum, demir-çelik gibi sektörlerde elektrik kaynaklı emisyon, ürünün karbon yoğunluğunu etkiler. Düzenlemenin kapsamı ve uygulama takvimi güncellendiğinden, güncel durum için danışmanınıza veya ilgili resmi kaynaklara bakmanız gerekir.
Maliyeti nedir?
Piyasada YEK-G bedeli kWh başına birkaç kuruş düzeyindedir. Akımer Enerji'nin yeşil tarifeleri standart tarifeden kWh başına yaklaşık 6 kuruş fazladır. Aylık 100.000 kWh tüketen bir işletme için bu, aylık 6.000 ₺'lik ek maliyet demektir.
Nasıl başlanır?
- Son 12 aylık tüketiminizi belirleyin.
- Belgelendirmek istediğiniz oranı seçin (tamamı ya da bir kısmı).
- Yeşil tarife sözleşmesi imzalayın.
- Yıl sonunda iptal belgesi özetini sürdürülebilirlik raporunuza ekleyin.
Dikkat
Belgeyi satın almak, fiziksel elektriğinizin bir rüzgâr santralinden geldiği anlamına gelmez; şebeke tek ve ortaktır. Belge, yenilenebilir üretimin sizin adınıza kayıt altına alındığını gösterir. Raporlamada bu ayrımı açıkça belirtmek, yeşil beyan konusunda güvenilirliği artırır.
Örnek: orta ölçekli bir üretim tesisi
Yılda 6 GWh elektrik tüketen bir tesisin standart tarifeyle Kapsam 2 emisyonu, şebeke ortalaması faktörüyle yaklaşık 2.800 ton CO₂e olabilir. Aynı miktar için YEK-G iptal ettirildiğinde piyasa bazlı Kapsam 2 raporu sıfırlanır. Ek maliyet, kWh başına 6 kuruşla yılda yaklaşık 360.000 ₺'dir; yani ton başına yaklaşık 130 ₺.